Ο λόφος της Παπούρας, με το μοναδικό του μνημειακό κτήριο στην κορυφή και το φυσικό-πολιτισμικό του τοπίο, κινδυνεύει να καταστραφεί από ένα ακόμα κρατικοεταιρικό σχέδιο «ανάπτυξης» στο πλαίσιο της κατασκευής του ιδιωτικού αερολιμένα στο Καστέλι. Η απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, σε πλήρη συντονισμό με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ και το Υπουργείο Υποδομών, παρακάμπτει κάθε έννοια επιστημονικής δεοντολογίας και δημοκρατικής διαδικασίας, επιβάλλοντας την εγκατάσταση ραντάρ στην κορυφή του βουνού δίπλα στο μνημείο.

Απέναντι σε αυτή την ωμή υποτίμηση του πολιτιστικού και φυσικού τοπίου, πολίτες και μέσα σε αυτούς μέλη της επιστημονικής κοινότητας κατέθεσαν αίτηση ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Η προσφυγή αυτή αναδεικνύει πλήθος παρατυπιών και θεσμικών παρεκκλίσεων: από την παράκαμψη της αρχαιολογικής νομοθεσίας, την απουσία σοβαρής διερεύνησης εναλλακτικών λύσεων, μέχρι την εργαλειοποίηση της πολιτιστικής διαχείρισης για να εξυπηρετηθούν τα συμφέροντα του τεχνικού έργου. Είναι τουλάχιστον προκλητική η παρουσία του πρωθυπουργού στις 30/1/2026 στο Καστέλι για την υπογραφή της παραγγελίας των ραδιοβοηθημάτων ΠΡΙΝ ακόμη εκδικαστεί η προσφυγή στο ΣτΕ. Αποτελεί παρέμβαση στο έργο της δικαιοσύνης η οποία σε λίγες μέρες θα εκδικάσει την προσφυγή.

Η Παπούρα είναι σήμερα πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος, της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και τη λογική του κέρδους. Και σε αυτή τη σύγκρουση, δεν μπορούμε να μείνουμε σιωπηλοί!

Η υπόθεση της Παπούρας δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο, επαναλαμβανόμενο και συστηματικό μοτίβο, όπου η πολιτιστική κληρονομιά, η φύση και η εργασία υποβαθμίζονται ή συνθλίβονται, προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι σχεδιασμοί μεγάλων έργων και οι απαιτήσεις των εργολάβων και των επενδυτών. Δεν μιλάμε απλώς για παραλείψεις ή αμέλειες. Πρόκειται για πολιτικές επιλογές όλων των κυβερνήσεων της χώρας ώστε να στηριχθεί με κάθε μέσο και τρόπο αυτή η «ανάπτυξη» που έρχεται διαρκώς σε σύγκρουση με τις ανάγκες μας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η επιστημονική γνώση είτε φιμώνεται είτε εργαλειοποιείται, προσαρμόζεται στις ανάγκες του χρηματοδότη, και ο ρόλος των δημόσιων θεσμών είναι στην ουσία διακοσμητικός. Οι γνωμοδοτήσεις των Συμβουλίων δεν λειτουργούν ως ανεξάρτητοι μηχανισμοί ελέγχου, αλλά συχνά ως επικυρωτικά όργανα πολιτικών αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί στο όνομα της «προόδου». Η εργασία μας, η επιστημονική μας δεοντολογία, η σχέση μας με τον τόπο και την ιστορία του γίνονται υποχείρια μιας αντίληψης που βλέπει τη γη, τον πολιτισμό και τη γνώση ως πεδία εμπορευματοποίησης.

Να σταθούμε συλλογικά απέναντι σε αυτή τη διαδικασία, όχι μονάχα για να μην χαθεί ένα ακόμη μνημείο, αλλά και για να μην χαθεί η ίδια η δυνατότητα της κοινωνίας να έχει λόγο για το τι αξίζει να διασωθεί, τι σημαίνει δημόσιο συμφέρον, και ποιο είναι το μέλλον που θέλουμε να οικοδομήσουμε.

Ο ΣΕΚΑ θα κινητοποιηθεί με πανελλαδική στάση εργασίας την ημέρα και τις ώρες που θα συζητηθεί στο ΣτΕ η προσφυγή ενάντια στο αρχαιολογικό έγκλημα.