Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία και λύπη τις εξελίξεις στο εσωτερικό της European Association of Archaeologists (EAA). Η Ευρωπαϊκή Ένωση Αρχαιολόγων (EAA) από το 1994 αποτελεί τη μεγαλύτερη ένωση αρχαιολόγων στον κόσμο με περισσότερα από 12.000 μέλη σε 120 χώρες. Η ένωση διοργανώνει κάθε χρόνο ένα συνέδριο σε διαφορετικές, κάθε φορά, ευρωπαϊκές πόλεις με χιλιάδες συμμετοχές από όλο τον κόσμο. Το φετινό συνέδριο θα διεξαχθεί στις 26-29 Αυγούστου στην Αθήνα.

Απευθυνόμαστε στα μέλη του συλλόγου για να σας ενημερώσουμε σχετικά με τις εξελίξεις στην Ένωση Ευρωπαίων Αρχαιολόγων (EAA) και για να απευθύνουμε ένα επείγον κάλεσμα για δράση.

Τη στιγμή που γράφεται αυτή η επιστολή, εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών στη Γάζα κάνουν λόγο για πάνω από 100.000 δολοφονημένους Παλαιστίνιους, εκ των οποίων σχεδόν 20.000 είναι παιδιά. Από την κήρυξη της εκεχειρίας και μετά, το Ισραήλ έχει συνεχίσει τη γενοκτονική του εκστρατεία: περισσότερα από 100 παιδιά έχουν σκοτωθεί, πάνω από 55 εντολές εκτοπισμού παραμένουν σε ισχύ καλύπτοντας έως και το 86% της Λωρίδας της Γάζας, η πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και άλλες βασικές υπηρεσίες έχει καταρρεύσει, και τα 12 πανεπιστήμια της Γάζας έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, μαζί με τα περισσότερα άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Στόχος αποτέλεσαν επίσης σημαντικά τμήματα της αρχαιολογικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Γάζας.

Εκατοντάδες συνάδελφοι και συναδέλφισσες υπέγραψαν ανοικτή επιστολή, με την οποία απαιτούσαν από την ΕΑΑ να σεβαστεί τις εκκλήσεις του παλαιστινιακού κινήματος BDS και να απομακρύνει ισραηλινά ιδρύματα από τη συμμετοχή στην οργάνωση και τις συναντήσεις της. Αν και δεν ήταν όλες/όλοι οι υπογράφουσες/οντες (ενεργά) μέλη της EAA, υπογράψαμε ως μέλη της αρχαιολογικής κοινότητας, ενωμένες/οι από την αντίθεσή μας στη γενοκτονία, στις δολοφονίες, στην καταστροφή ανθρώπων, πανεπιστημίων, σπιτιών, πολιτιστικής κληρονομιάς και ιστορίας — και από την απογοήτευσή μας για τη σιωπή της EAA.

Έκτοτε, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο. Η αντίδραση της EAA στην αναφορά αποκάλυψε έναν οργανισμό πρόθυμο να εφαρμόσει αντιδημοκρατικές πολιτικές στοχευμένης παρενόχλησης και λογοκρισίας εις βάρος μελών που εκφράζουν ανησυχία και αρχές. Αυτό έγινε σαφές μέσα από τις ενέργειες της διοίκησης πριν και κατά τη διάρκεια της Ετήσιας Συνάντησης του EAA στο Βελιγράδι το 2025.

Η Ειδική Συνάντηση που συγκλήθηκε από το ConcernedEAA και πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιανουαρίου επιβεβαίωσε όσα ήδη γνωρίζαμε: η τρέχουσα ηγεσία του EAA είναι αφοσιωμένη
α) στην αποφυγή λογοδοσίας για τις αποτυχίες και τις καταχρήσεις που σημειώθηκαν στο Βελιγράδι,
β) στη φίμωση και την τιμωρία των μελών της, και
γ) στην επιθετική υπεράσπιση του Ισραήλ, των συνενοχικών θεσμών του και της γενοκτονίας κατά των Παλαιστινίων.

Παρότι θεωρούμε ότι αξίζει να συνεχίσουμε τον αγώνα για τη μετατροπή της EAA σε έναν δημοκρατικό χώρο μακροπρόθεσμα, είναι πλέον αργά για να επιλυθούν τα ζητήματα ενόψει της επερχόμενης συνάντησης στην Αθήνα. Για τον λόγο αυτό, καλούμε τα μέλη μας και όλη την ελληνική και διεθνή αρχαιολογική κοινότητα σε μποϊκοτάζ της φετινής συνάντησης.

Η παρούσα ηγεσία έχει επανειλημμένα καταφύγει σε τακτικές που αποσκοπούν στη δημιουργία εχθρικού περιβάλλοντος εντός του EAA και στην παρεμπόδιση δημοκρατικών διαδικασιών που θα μπορούσαν να αποκαταστήσουν τη λογοδοσία και την εμπιστοσύνη. Οι τακτικές αυτές περιλαμβάνουν: καθυστερήσεις και μπλοκάρισμα ψηφοφοριών, στοχοποίηση και περιθωριοποίηση (και μελών επιτροπών), παράνομη δημοσιοποίηση και επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, λογοκρισία, καταστολή, παρενόχληση και εκφοβισμό.

Δεδομένου ότι το φετινό EAA πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα, ως αρχαιολόγοι που ζούμε και εργαζόμαστε εδώ, η ευθύνη που μας βαραίνει είναι μεγαλύτερη. Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων συμμετέχει στο μποϊκοτάρισμα του EAA 2026 στην Αθήνα.

Καλούμε τα μέλη μας, ως μέλη της αρχαιολογικής κοινότητας, να αναλάβετε δράση. Διαδώστε το κάλεσμα για το #BoycottEAA. Ενημερώστε τις/τους συναδέλφους σας και ζητήστε τους να αποσυρθούν. Υπάρχουν πολύ καλύτεροι χώροι για να μοιραστούμε τις ιδέες και την έρευνά μας — χώροι που σέβονται το παλαιστινιακό κίνημα BDS, υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα παντού, καταδικάζουν τη συστηματική καταστροφή της παλαιστινιακής εκπαίδευσης από το Ισραήλ και σέβονται τη φωνή και την ελευθερία έκφρασής μας.

Υπό το πρίσμα της γενοκτονίας, του εκτοπισμού, της λιμοκτονίας, της ακαδημαϊκής φίμωσης, της συστηματικής διάλυσης της εκπαίδευσης και του απαρτχάιντ, η στάση της EAA δεν είναι ουδέτερη αλλά συνένοχη. Όμως μπορούμε να την καταστήσουμε υπόλογη μέσω συλλογικής δράσης.