Η διοίκηση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων φαίνεται να αντιμετωπίζει την προστασία των αρχαιοτήτων σαν εμπόδιο στα χρονοδιαγράμματα των οικοδομικών έργων. Τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή του Ελληνικού και των όμορων δήμων επιβεβαιώνουν, κατά την εκτίμησή μας, μια πρακτική συνεχών παρεμβάσεων υπέρ της «απρόσκοπτης» εξέλιξης των κατασκευαστικών εργασιών, ακόμη και όταν αυτή έρχεται σε σύγκρουση με τις απαιτήσεις της αρχαιολογικής έρευνας και της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το τελευταίο διάστημα, μετά τις απολύσεις στις οποίες προχώρησε η AVAX στο έργο του Ελληνικού, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων, διαπιστώνουμε μια σειρά ενεργειών που, κατά την άποψή μας, αποσκοπούν στην επίσπευση των οικοδομικών εργασιών σε βάρος της επιστημονικά τεκμηριωμένης αρχαιολογικής έρευνας. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

► Σε οικόπεδο στο οποίο έχουν εντοπιστεί εκτεταμένες ακίνητες αρχαιότητες, ασκήθηκαν πιέσεις για την επιτάχυνση της ανασκαφικής έρευνας με χρήση μηχανικού εκσκαφέα. Από όσα έχουν περιέλθει σε γνώση μας, η διοίκηση της ΕΦΑ βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με τον κατασκευαστή. Παράλληλα, καταγγέλλουμε ότι συμβασιούχος αρχαιολόγος δέχθηκε απειλή από εκπρόσωπο της κατασκευάστριας εταιρείας ότι θα απολυθεί και ότι «η Υπηρεσία θα του στείλει άλλο αρχαιολόγο να του τελειώσει τη δουλειά».

► Σε άλλη περίπτωση, ενώ κατά την αρχική διερεύνηση εντοπίστηκε και συλλέχθηκε μεγάλος αριθμός κινητών ευρημάτων, το έργο προχώρησε σε εκσκαφή βάθους τουλάχιστον τριών μέτρων χωρίς να έχει προηγηθεί, κατά την εκτίμησή μας, η αναγκαία επιστημονικά ανασκαφική έρευνα.

► Σε τρίτο οικόπεδο, ενώ η αρχική διερεύνηση είχε αποκαλύψει σημαντικό αριθμό ακίνητων αρχαιοτήτων, η ανασκαφή που ακολούθησε απέδωσε ελάχιστα ευρήματα. Επισημαίνουμε ότι η μεταγενέστερη ανασκαφή δεν πραγματοποιήθηκε από την αρχαιολόγο που είχε διενεργήσει τον αρχικό εντοπισμό.

► Σε άλλη περίπτωση, η διευθύντρια δήλωσε ενώπιον της κατασκευάστριας εταιρείας ότι δεν ήταν υποχρεωμένη να καταβάλει τις αποδοχές της συναδέλφου για τον μήνα που απαιτούνταν για την ολοκλήρωση της τεκμηρίωσης των ευρημάτων μετά το πέρας των εργασιών πεδίου.

Οι παραπάνω περιπτώσεις αφορούν την περιοχή μεταξύ των αρχαίων δήμων Τραχώνων και Αλιμούντος, στον Άλιμο και την Αργυρούπολη. Οι ανασκαφές πραγματοποιούνται από έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο έχει επιλεγεί κατόπιν υπόδειξης της ίδιας της Εφορείας Αρχαιοτήτων. Πρόκειται για περιοχή με ιδιαίτερα υψηλή αρχαιολογική σημασία, όπου τόσο παλαιότερες όσο και πρόσφατες έρευνες έχουν αποδώσει σημαντικά ευρήματα, όπως αρχαίους αγρούς, αρδευτικά έργα, αρχαίες οδούς, καθώς και κατάλοιπα οικισμών και αγροικιών.

Δηλώνουμε προς κάθε κατεύθυνση:

• Καμία απόλυση συμβασιούχου επειδή δεν εξυπηρετεί την επίσπευση των σωστικών ανασκαφών υπό την πίεση ιδιωτικών συμφερόντων!
• Δεν πρόκειται να συναινέσουμε σε πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς!
• Δεν μας τρομάζουν οι απειλές, οι πιέσεις και οι υποδείξεις. Θα συνεχίσουμε να επιτελούμε το επιστημονικό και υπηρεσιακό μας καθήκον απέναντι στις αρχαιότητες και την κοινωνία!
• Δεν θα επιτρέψουμε η αρχαιολογική έρευνα να μετατραπεί σε τυπική διαδικασία που απλώς νομιμοποιεί την ταχεία εξέλιξη των οικοδομικών εργασιών. Δεν θα βάλουμε την υπογραφή μας σε διαδικασίες που θεωρούμε ότι υποβαθμίζουν την προστασία των αρχαιοτήτων!
• Θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την προστασία, τη μελέτη, την ανάδειξη και τη διατήρηση των αρχαιοτήτων ως δημόσιου αγαθού που ανήκει σε ολόκληρη την κοινωνία!

Απαιτούμε:

► Να μην ασκούνται παρεμβάσεις από προϊσταμένους ή διευθυντές στη διεξαγωγή της αρχαιολογικής έρευνας όταν αυτές απομακρύνονται από τον θεσμικό σκοπό της προστασίας, της μελέτης και της ανάδειξης των αρχαιοτήτων.

► Να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη ολοκλήρωση των σωστικών ανασκαφών με την έγκαιρη πρόσληψη όλου του αναγκαίου προσωπικού και την παραμονή του μέχρι την επιστημονικά ολοκληρωμένη περάτωση των εργασιών.

►  Η Αρχαιολογική Υπηρεσία να επιτελεί απερίσπαστα τον θεσμικό της ρόλο με αποκλειστικό γνώμονα την προστασία, τη διατήρηση και την ανάδειξη του αρχαιολογικού πλούτου της χώρας.

►  Άμεση ενίσχυση του Υπουργείου Πολιτισμού με μαζικές προσλήψεις αρχαιολόγων και προσωπικού όλων των ειδικοτήτων, με θέσεις μόνιμης και σταθερής εργασίας.

► Ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης για τον πολιτισμό και την αρχαιολογική έρευνα, ώστε οι σωστικές ανασκαφές να πραγματοποιούνται χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς επιβαρύνσεις για τους πολίτες και χωρίς πιέσεις από εργολαβικά ή επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ο σχεδιασμός, και η υλοποίηση του αρχαιολογικού έργου αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του Υπουργείου Πολιτισμού και των αρμόδιων υπηρεσιών του!

Η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να υποτάσσεται σε χρονοδιαγράμματα και εργολαβικές πιέσεις. Η επιστημονική έρευνα και η εφαρμογή της αρχαιολογικής νομοθεσίας αποτελούν προϋποθέσεις για την ουσιαστική προστασία των αρχαιοτήτων!

Οι εργαζόμενοι στον Πολιτισμό θα υπερασπιστούμε με όλες μας τις δυνάμεις το έργο μας και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου απέναντι σε κάθε πρακτική που οδηγεί στην υποβάθμιση ή την εμπορευματοποίησή της!

Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων κηρύσσει τρίωρη παναττική στάση εργασίας (12:00 -15:00) τη Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026 και καλεί τα μέλη του σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τα γραφεία της ΕΦΑ Πειραιώς και Νήσων (Αλκιβιάδου 233) στις 13:30!

Καλούμε τα σωματεία και όλους τους εργαζόμενους στον Πολιτισμό να σταθούν στο πλευρό μας!