Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων Σύλλογος Έκτακτων Αρχαιολόγων

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag wbr invalid in Entity, line: 8 in /var/www/vhosts/seka.net.gr/httpdocs/s/plugins/content/imagegallery/imagegallery.php on line 45

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag wbr invalid in Entity, line: 8 in /var/www/vhosts/seka.net.gr/httpdocs/s/plugins/content/imagegallery/imagegallery.php on line 45

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag wbr invalid in Entity, line: 8 in /var/www/vhosts/seka.net.gr/httpdocs/s/plugins/content/imagegallery/imagegallery.php on line 45

Ανακοινώσεις

 

Για τις αρχαιότητες στον σταθμό Βενιζέλου:

να προστατεύσουμε την αρχαία ιστορία

αποκαθιστώντας την πρόσφατη αλήθεια

 

Παρά τις ενστάσεις της αρχαιολογικής υπηρεσίας, ήδη από τη φάση σχεδιασμού, για τη χάραξη της διαδρομής του ΜΕΤΡΟ κατά μήκος της σύγχρονης οδού Εγνατίας και τους φόβους πως οι σωστικές ανασκαφές που θα ακολουθούσαν θα σήμαιναν αυτομάτως και την «ελεγχόμενη καταστροφή» των αλλεπάλληλων ιστορικών φάσεων του κέντρου της πόλης, οι πολιτικές αποφάσεις που έμελλε να διχάσουν σε όλα τα επίπεδα μια ολόκληρη πόλη είχαν παρθεί. Η πυκνότητα των τεσσάρων σταθμών (Πλ. Δημοκρατίας, Βενιζέλου, Αγίας Σοφίας, Συντριβάνι) σε μήκος μόλις 1.400 μ. αποδείχτηκε ανώφελη, αναίτια και μη λειτουργική. Το επιχείρημα πως η κατασκευή ενός σταθμού στη θέση της πλατείας Αριστοτέλους αντί δύο (Βενιζέλου και Aγίας Σοφίας) θα προκαλούσε περισσότερες καθυστερήσεις στην εκτέλεση του έργου, λόγω της πυκνότητας των αρχαιολογικών αποκαλύψεων στη θέση της ρωμαϊκής αγοράς -με τις μνήμες στην παλαιότερη ιστορική ακύρωση της ανοικοδόμησης του Δικαστικού Μεγάρου στην ίδια θέση να ανασύρονται με ιδιαίτερα ευκολία και να δημιουργούν άλλου είδους επεξηγηματικές αλληλουχίες- δεν ήταν μόνο ανήθικα προσχεδιασμένο, αλλά και σαθρό. Οι πρόδρομες μελέτες και έρευνες, που δρομολογήθηκαν από την ίδια την εταιρία, είχαν ήδη καταδείξει πως σε όλη τη χάραξη του ΜΕΤΡΟ θα προέκυπταν ανθρωπογενείς επιχώσεις μέχρι το φυσικό έδαφος σε μέσο βάθος 10 μ. (η διακύμανση οφείλεται στη φυσική γεωφυσική κλίση). Η έκπληξη, λοιπόν, όσων ασχολήθηκαν και γνώριζαν για την κατασκευή του ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης για τα όσα η αρχαιολογική σκαπάνη τελικώς αποκάλυψε, είναι τουλάχιστον υποκριτική.

Στο επίκεντρο μιας άνευ προηγουμένου διχαστικής λογικής, που επανέφερε στο προσκήνιο τις εμπλοκές της ελληνικής κοινωνίας αλλά και πολιτείας για τα οφέλη και τις ζημίες -ναι, τις ζημίες- της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, βρέθηκαν και βρίσκονται ακόμη, όχι αδικαιολόγητα, οι αρχαιότητες του Σταθμού Βενιζέλου. Οι αγαθές προθέσεις περιττεύουν και οι σκόπελοι της ανάπτυξης αναδύονται εύκολα σε μια τοπική κοινωνία ταλαιπωρημένη όχι μόνο από τις οικονομικές συνθήκες που ενέσκυψαν την περίοδο κατασκευής του ΜΕΤΡΟ -ατυχής συγκυρία ακόμη και για τις αρχαιότητες- αλλά και από τους χειρισμούς κυρίως τοπικών πολιτικών παραγόντων και διοικητικών ιθυνόντων που απαρνιούνται την κοινωνική τους ευθύνη και εστιάζουν στις βραχυπρόθεσμες απολαβές μιας στείρας πολιτικής συναλλαγής. Σε αυτό το πλαίσιο, ο μνημειώδης αρχαιολογικός χώρος του Σταθμού Βενιζέλου στέκει μετά βίας ακόμη -ελπίζουμε όμως για πολύ- ως φάρος ιστορικής μνήμης και επισήμανσης πως η ιστορία διεκδικείται, στον 21ο αι. περισσότερο από ποτέ.

Αποτελώντας κατ’ ουσία ένα παλίμψηστο αστικής ιστορίας σαν από εύνοια της τύχης -προφανώς της αρχαιολογικής, όχι των άλλων που ουδεμία σχέση έχουν με τον πολιτισμό- αποκαλύφθηκε στα όρια του σκάμματος σε μια επιφάνεια 1.500 τ.μ. ένα πλήρες αστικό σύνολο της Ύστερης Αρχαιότητας με διάρκεια χρήσης τριών αιώνων, από τον 4ο αι. ως τον 7ο αι. μ.Χ., αποτελούμενο από:

1. τον κύριο οδικό άξονα (Decumanus) μήκους 76,60 μ., από ηφαιστειακό πέτρωμα, ο οποίος αποκαλύφθηκε σε όλο του το πλάτος (7,80 μ.), όπως αυτός προέκυψε μετά τη διαπλάτυνση του 6ου αι. μ.Χ., σε εξαιρετική κατάσταση διατήρησης με τα πεζοδρόμια πλάτους 5 μ.

2. τον cardo (κάθετο δρόμο) σε όλο του το πλάτος, πλαισιωμένο από πεσσοστήρικτες στοές πλάτους 3 μ.

3. Μνημειακό πρόπυλο στη διασταύρωση των δύο οδών

4. Ορθογώνια μαρμαρόστρωτη περίστυλη πλατεία στα νότια

5. Πλήρες δίκτυο αγωγών που χρησίμευε για την παροχέτευση των όμβριων υδάτων από την οδική αρτηρία

6. Τη βόρεια οικοδομική γραμμή καταστημάτων που καταπατούν το δημόσιο χώρο κατά τον 7ο αι. μ.Χ.

Η σημασία του μνημείου δεν έγκειται όμως μόνο στη συγχρονία του, καθώς μπροστά μας αποκαλύπτεται ταυτόχρονα, αδιάσπαστα και σε εξαιρετική κατάσταση διατήρησης η πολεοδομική οργάνωση της Θεσσαλονίκης της Ύστερης Αρχαιότητας, αλλά και στη διαχρονία του.Περιδιαβαίνοντας κανείς το σημείο αυτό, στο ίδιο σταυροδρόμι όπου σήμερα βρίσκεται ακόμη το εμπορικό κέντρο της πόλης με την ίδια ακριβώς διαρρύθμιση και την ίδια εμπορική χρήση (η αρχαιολογική έρευνα αποκάλυψε πως η επεξεργασία κοσμημάτων αποτελούσε αδιαλείπτως μια από τις κύριες δραστηριότητες που εξασκούνταν την περιοχή), δεν ανασυνθέτει απλώς την εικόνα που είχε η πόλη πριν από 13 και πλέον αιώνες, αλλά συνειδητοποιεί την ιστορική συνοχή του χώρου και του χρόνου, τον διαρκή «διάλογο» των μνημείων του χθες και του σήμερα, τις πρακτικές που μεταλλασσουν το χώρο (οι σημερινές παραβιάσεις δεν διαφέρουν από τις καταπατήσεις της βόρειας οικοδομικής γραμμής), τη σημασία τελικά της ιστορικής μνήμης για τον προσδιορισμό της τοπικής αστικής ταυτότητας.

Η απόσπαση, λοιπόν, του παραπάνω οργανικού πολεοδομικού συνόλου, ισοδυναμεί με διάσπασή του. Οποιοσδήποτε επιμερισμός των πολεοδομικών στοιχείων επιφέρει ανεπανόρθωτη ζημιά στην ιστορική του σημασία και πλήγμα στην ενότητά του που προσδιορίζεται από την παράλληλη συνύπαρξη τριών αιώνων σε ένα επίπεδο. Εκτός από την ερμηνευτική απώλεια, ωστόσο, εγκυμονούνται κίνδυνοι και για την ίδια την ασφάλεια του μνημείου. Η ευθύγραμμη διευθέτηση των δύο δρόμων δεν θα αποκατασταθεί στο σύνολό της, το σύστημα των αγωγών, τεκμήριο της κοινωνικής πρόνοιας της περιόδου, θα παραγκωνιστεί, ενώ η σαθρότητα των υλικών κατασκευής που χρησιμοποιούνται κυρίως στα κτίσματα της βόρειας οικοδομικής γραμμής, καθιστούν αν όχι αδύνατη, τουλάχιστον αμφίβολη την προοπτική αποκατάστασής τους.

Αν και η μέθοδος της απόσπασης, εφόσον συντρέχει σειρά προϋποθέσεων, υιοθετείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις στις σωστικές ανασκαφές, δεν είναι λύση που εγγυάται αυταπόδεικτα την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η περίπτωση του αντίστοιχου τμήματος του Decumanus στο Σταθμό Αγίας Σοφίας που αποκαλύφθηκε και αποσπάστηκε κατά κύριο λόγο το 2012 (παρά τα όσα απολύτως διαστρεβλωτικά υποστηρίζει η κυβέρνηση της ΝΔ και το ΥΠΠΟΑ), αν και έχει συχνά χρησιμοποιηθεί από τους υπερασπιστές της λύσης της απόσπασης ως επιχείρημα ανακόλουθης στάσης της επιστημονικής κοινότητας ή, χειρότερα, ως ψόγος της αρχαιολογικής πολιτικής σε ζητήματα προστασίας, κατά το δύο μέτρα, δύο σταθμά, είναι τελείως διαφορετική.

Ο δρόμος με τον στυλοβάτη επτά κατά χώραν κιόνων αποκαλύφθηκε σε μήκος 95 μ. και πλάτος 2,50 μ. - 3,50 μ. εντός των ορίων του σταθμών, αλλά μόνο κατά το νότιο τμήμα του. Επιπλέον, από τη νότια οικοδομική γραμμή διατηρήθηκαν μόνο οι προσόψεις των κτισμάτων, καθώς οι πάσσαλοι της πασσαλοκουρτίνας που είχαν ήδη κατασκευαστεί προληπτικά για τη στήριξη του οδοστρώματος της Εγνατίας είχαν ήδη καταστρέψει το υπόλοιπο τμήμα τους.

Η απόσπαση του δρόμου, λοιπόν, σε αυτήν την περίπτωση δεν διασπούσε το σύνολο και κανένα κίνδυνο δεν εγκυμονούσε για την ασφάλεια του ευρήματος.

Ανάλογη λύση υιοθετήθηκε και στην περίπτωση του νυμφαίου από τη βόρεια είσοδο του ίδιου Σταθμού που βρισκόταν σε επαφή με τη βόρεια οικοδομική γραμμή του ίδιου Decumanusmaximus του 4ου αι. Η απόσπασή του για να κατασκευαστεί η βόρεια είσοδος ήταν απαραίτητη, ενώ για την επανατοποθέτησή του απαιτούνταν ο επανασχεδιασμός του φρέατος, όπερ και εγένετο. Σε κάθε περίπτωση, επρόκειτο για ένα μνημείο που η απόσπασή του δεν ενείχε κινδύνους ούτε για την κατάσταση του μνημείου, ούτε για την μελλοντική του ανάδειξη. Η επανατοποθέτηση του νυμφαίου, κατά δήλωση της εργολήπτριας εταιρίας, θα γίνει επί το συνόλω και όχι τμηματικά και στο ίδιο σημείο όπου βρέθηκε. Το ίδιο συνέβη και με τη μαρμαρόστρωτη πλατεία της νότιας εισόδου του ίδιου σταθμού.

Απορίες, επίσης, γεννιούνται για τον λόγο για τον οποίο η διατήρηση των αρχαιοτήτων στο Σταθμό Βενιζέλου έχει προκαλέσει τόση συζήτηση, αφού διατήρηση κατά χώραν με τη μέθοδο της κατάχωσης αποφασίστηκε και για την παλαιοχριστιανική βασιλική του σταθμού Συντριβανίου στην Έκθεση εφαρμόζοντας μηχανικές λύσεις που δεν απειλούσαν ούτε την κατάσταση του μνημείου, ούτε την ολοκλήρωση του έργου. Είναι σχεδόν προσβλητικό για την επιστημονική κοινότητα, αλλά και για την κοινωνία, να προβάλλονται ως αδύνατες ή μη συμφέρουσες, εφαρμόσιμες λύσεις σε ένα μηχανικό έργο, όπου το ζητούμενο είναι ακριβώς αυτό: η εφαρμογή.

Ολοκληρώνοντας, θα ήταν χρήσιμο να αναδειχθεί και μια άλλη πτυχή του ζητήματος που ελάχιστα έχει θιγεί, αλλά συμβάλλει στην διαμόρφωση μιας συνθήκης ικανής να εγγυηθεί τη διατήρηση του μνημείου και την ανάδειξη της σημασίας του. Η διατήρηση των αρχαιοτήτων στο Σταθμό Βενιζέλου δεν συνεπάγεται απλά τη δημιουργία ενός ακόμη αρχαιολογικού χώρου, μοναδικού κατά τα άλλα, καθώς θα ενσωματώνεται στο σταθμό και θα είναι ορατός και ανεμπόδιστα προσβάσιμος από κάθε χρήστη του μεταφορικού μέσου, αλλά εγγυάται τη συνοχή μιας ιστορικής διαδρομής. Από το πλήρως αναπτυγμένο ιστορικό σταυροδρόμι της Ύστερης Αρχαιότητας του Σταθμού Βενιζέλου, ο κάτοικος ή ο επισκέπτης της Θεσσαλονίκης θα ξεκινά μια διαδρομή στο χρόνο μεταβαίνοντας στο Σταθμό Αγίας Σοφίας όπου θα συναντά μέρος της συνέχειας του ίδιου δρόμου με τα νυμφαία και τις πλατείες στο Σταθμό και στις εισόδους αντίστοιχα για να καταλήξει στο Συντριβάνι, εκεί όπου άρχιζε στην ίδια περίοδο το ανατολικό νεκροταφείο της πόλης και βρέθηκε η extramuros παλαιοχριστιανική βασιλική. Τρεις συνεχόμενοι σταθμοί του ιστορικού κέντρου (Βενιζέλου, Αγίας Σοφίας, Συντριβάνι), μια συνεκτική αρχαιολογική διαδρομή, ένα άλμα στο χρόνο και στο χώρο, στην σημαντικότερη βυζαντινή πόλη των Βαλκανίων, τη δεύτερη σημαντικότερη πόλη της βυζαντινής αυτοκρατορίας μετά την Κωνσταντινούπολη. Αν αυτό δεν είναι ευτύχημα της τύχης, τότε τι είναι;

Όχι στην απόσπαση των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου!

Όχι στα πολιτικά και οικονομικά παιχνίδια σε βάρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς! Όχι στην εργολαβοποίηση του Πολιτισμού!


Συλλογή υπογραφών για τη διάσωση του τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Sheffield

 

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες οι ανθρωπιστικές επιστήμες δέχονται επιθέσεις από τα κυρίαρχα οικονομίστικα μοντέλα που έχουν ως υπέρτατο στόχο την κερδοφορία. Στη Βρετανία και αλλού, οι μανατζερίστικες πρακτικές που εφαρμόζονται έχουν οδηγήσει σε εκτόξευση των διδάκτρων μέσα σε λίγα χρόνια, σε κλείσιμο και συμπίεση τμημάτων, και σε απολύσεις ακαδημαϊκού προσωπικού.

Τελευταίο θύμα των «καλών» αυτών πρακτικών είναι το ιστορικό τμήμα Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Sheffield, το οποίο απειλείται με κλείσιμο ή ενσωμάτωση (και άρα υποβάθμισή του και μεταγενέστερο κλείσιμο) σε άλλα τμήματα. Πρόκειται για ένα από τα κορυφαία τμήματα παγκοσμίως στους τομείς  της ζωοαρχαιολογίας και οστεοαρχαιολογίας, το οποίο έχει ιδιαίτερους ερευνητικούς δεσμούς με την Ελλάδα και στο οποίο έχουν φοιτήσει πολλοί Έλληνες αρχαιολόγοι.

Κοινοποιούμε παρακάτω τον σύνδεσμο συλλογής ηλεκτρονικών υπογραφών για τη διάσωση του τμήματος Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Sheffield. Καλούμε τα μέλη μας να δείξουν την αλληλεγγύη τους και να δηλώσουν την αντίθεσή τους στις λογικές και στις πρακτικές αυτές που σταδιακά εισχωρούν και στα ελληνικά πανεπιστήμια και όχι μόνο (βλ. μετατροπή μουσείων σε ΝΠΔΔ).

 

Η εκπαίδευση και ο πολιτισμός δε μπορεί να αντιμετωπίζονται σαν αγοραία προϊόντα και με όρους κερδοφορίας.

https://www.change.org/p/university-of-sheffield-save-sheffield-s-archaeology-department


Κάλεσμα σε Τακτική Γενική Συνέλευση στην Αθήνα

αυτήν την Κυριακή, 27 Ιουνίου 2021- Ημερήσια διάταξη

 

Το ΔΣ του Συλλόγου Εκτάκτων Αρχαιολόγων (Σ.ΕΚ.Α.) καλεί τα μέλη του σε Τακτική Γενική Συνέλευση την Κυριακή, 27 Ιουνιου 2021, στις 11:00, στην Αθήνα, στο Κτήριο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Ερμού 134-136 (στάση ηλεκτρικού «Θησείο»). Η Συνέλευσή μας θα πραγματοποιηθεί στον προαύλιο χώρο, με λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων υγειονομικής προστασίας (μάσκες, αποστάσεις, κλπ.).

Ημερήσια διάταξη:

 

Προσοχή: θα τεθεί στην κρίση του σώματος η πρόσφατη πρόταση (24/06/21) του εργοδοτικού συνδέσμου για επανυπογραφή ΣΣΕ

 

    -Απόφαση διεξαγωγής εκλογοαπολογιστικής συνέλευσης και εκλογών

    -1η Επιστημονική Συνάντηση ΣΕΚΑ

    -Λειτουργία Συλλόγου και οικονομική συνέπεια μελών

 

Παρακαλούμε τα μέλη μας εκτός Αττικής που επιθυμούν να προσέλθουν στη Γενική Συνέλευση του Συλλόγου, να δηλώσουν τη συμμετοχή τους στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του ΣΕΚΑ μέχρι και το Σάββατο 26/06/2021 προκειμένου να διαμορφώσουμε συνολική εικόνα των μετακινήσεων, ώστε να συμβάλουμε ως Σύλλογος, όσο το δυνατόν, στα έξοδα αυτά.

 

Καθώς ο Σ.ΕΚ.Α. είστε εσείς, τα μέλη του, η παρουσία σας είναι απαραίτητη.

Παράταση προθεσμίας υποβολής συμμετοχών

για την Πρώτη Επιστημονική Συνάντηση του ΣΕΚΑ

 

Αγαπητοί/ές συνάδελφοι/συναδέλφισσες,

σας ενημερώνουμε ότι η προθεσμία υποβολής συμμετοχών για την Πρώτη Επιστημονική Συνάντηση του Συλλόγου τον προσεχή Οκτώβριο παρατείνεται έως τις 15 Ιουλίου 2021.

Ευχαριστούμε τα μέλη μας που έχουν ήδη ανταποκριθεί στην πρόσκληση και αναμένουμε με ενδιαφέρον τις συμμετοχές μελών μας που δεν πρόλαβαν να καταθέσουν τις προτάσεις τους. Ενημερώνουμε ότι, στο πλαίσιο ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ του επιστημονικού δυναμικού, η πρόσκληση έχει απευθυνθεί σε υπηρεσίες, πανεπιστημιακά τμήματα και συλλόγους που σχετίζονται με την έρευνα και διαχείριση του αρχαιολογικού παρελθόντος.

 

Για οποιεσδήποτε διευκρινίσεις, παρακαλούμε επικοινωνήστε στο

Ευχαριστούμε για τον χρόνο σας και παραμένουμε στη διάθεσή σας.

Εκ μέρους της οργανωτικής επιτροπής.



24ωρη Πανελλαδική Απεργία ΣΕΚΑ, Πέμπτη 10 Ιουνίου

 

Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων (Σ.ΕΚ.Α.) συμμετέχει στην 24ωρη πανελλαδική πανεργατική απεργία της Πέμπτης, 10 Ιουνίου 2021, ενάντια στο αντεργατικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας. Ενισχύουμε με τη φυσική παρουσία και ενεργητική συμμετοχή μας τις αποφάσεις κινητοποιήσεων του Συλλόγου μας.

Απεργούμε και διαδηλώνουμε ενάντια:

-          Στην κατάργηση  του 8ώρου

-          Στις ατομικές συμβάσεις εργασίας

-          Στο άνοιγμα των Κυριακών σε επιπλέον κλάδους

-          Στην ουσιαστική κατάργηση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας

-          Στην προσπάθεια περαιτέρω αποδυνάμωσης της απεργίας

-          Στην ουσιαστική κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων

-          Στην ουσιαστική κατάργηση του ν.1264 και στην επίθεση στα συνδικάτα

Καλούμε την κυβέρνηση να μη γυρίσει τους εργαζόμενους έναν αιώνα πίσω και να βάλει φρένο στις αντεργατικές διατάξεις. Ενωμένοι αγωνιζόμαστε για τα δίκαια αιτήματά μας, ενάντια στην φτωχοποίηση και την εξαθλίωση της χώρας μας. Καλούμε τα συνδικάτα της Αθήνας, με τις ενέργειες και τις παρεμβάσεις που αυτά κρίνουν αναγκαία, να στείλουν ηχηρό μήνυμα όλες τις επόμενες ημέρες, αλλά κυρίως την ημέρα της Απεργίας, ότι τα δικαιώματα και οι κατακτήσεις των εργαζομένων δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Αυτό το νομοσχέδιο δε διορθώνεται, αποσύρεται.

 

ΑΥΤΟ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΤΑΤΕΘΕΙ

ΟΛΟΙ ΣΤΙΣ ΑΠΕΡΓΙΑΚΕΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 10 ΙΟΥΝΙΟΥ

Σημεία προσυγκεντρώσεων:

Αθήνα, Πλατεία Κλαυθμώνος, 11:00

Θεσσαλονίκη, είσοδος Αρχαίας Αγοράς, 11:00

Κρήτη, Ηράκλειο, Εργατικό Κέντρο, 11:00

για γάμους και βαπτίσεις

 

Ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων δεν αιφνιδιάστηκε μαθαίνοντας την απόφαση του ΥΠΠΟΑ να νοικιάσει σε διεθνή οίκο μόδας πολυτελείας, την Ακρόπολη Αθηνών, το Ηρώδειο, την αρχαία Αγορά Αθηνών, με επίκεντρο τον ναό του Ηφαίστου, τον ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, καθώς και τον ναό του Δία στη Νεμέα, υπηρετώντας με συνέπεια την μοναδική αγωνία της πολιτιστικής πολιτικής της χώρας, τη ρευστότητα.

Ο οίκος Diorμε το πρόγραμμα εκδηλώσεων που έχει τίτλο «Dior celebrates Greece» θα επαναλάβει αυτό που γνώρισαν οι Έλληνες επί …Πλαστήρα πριν από 7 δεκαετίες. Ας σημειωθεί παρενθετικά και μόνο, πως, γενικώς η πολιτική της κυβέρνησης έχει την τάση να ξυπνάει μνήμες και συγκρίσεις με απόμακρες περιόδους της ελληνικής ιστορίας (η απαγόρευση συναθροίσεων άνω των 3 ατόμων μάς γυρίζει πίσω 50 χρόνια, η φωτογράφιση με φόντο τον Παρθενώνα μάς γυρίζει πίσω 70 χρόνια, η κατάργηση του 8ώρου και της κυριακάτικης αργίας μάς γυρίζει πίσω 100 χρόνια).

1Ac

 

Είναι σημαντικό ότι στην κατεύθυνση ξεπουλήματος (και) του Πολιτισμού, κυβέρνηση και πρωθυπουργός δεν είναι μόνοι: Δίπλα τους στέκονται με επιστημονική ακεραιότητα (όπως τη γνωρίσαμε και σε άλλες περιπτώσεις διεθνών αρχαιολογικών εγκλημάτων, πχ. στην απόφαση για τον τεμαχισμό των αρχαιοτήτων στον σταθμό Βενιζέλου της Θεσσαλονίκης ή στην απόφαση για το τσιμεντάρισμα της Ακρόπολης) θεσμικοί φορείς του Πολιτισμού, και χωρίς καν να αναφερόμαστε στους «βασιλικότερους του βασιλέως» υπουργό Πολιτισμού, Λ. Μενδώνη, και Γενικό Γραμματέα Πολιτισμού, Γ. Διδασκάλου.

Αν μόλις πριν λίγα χρόνια η ΕΦΑ Αθηνών μπροστά σε παρόμοιες προτάσεις παραχώρησης της Ακρόπολης, επισήμαινε τον κίνδυνο «το υπέρτατο μνημείο να καταντήσει ένα σκηνικό», τώρα θεωρεί πως είναι «επιτρεπτή και καλοδεχούμενη η αναβίωση της ιστορικής φωτογράφισης του Οίκου του 1951, για λόγους ιστορικής συνέπειας και αέναης καλής συνεργασίας των δύο χωρών (Ελλάδος και Γαλλίας)». Η ΕΦΑ Αθηνών παραχωρεί το κορυφαίο μνημείο της χώρας για να μην υπάρξει …διπλωματικό επεισόδιο. Ποιος ξέρει, ίσως οι Γάλλοι μάς ζητήσουν πίσω τη μετόπη του Παρθενώνα που μας «δάνεισαν» πριν λίγους μήνες!

Αν μόλις πριν λίγα χρόνια το ΚΑΣ απέρριπτε παρόμοιες προτάσεις σημειώνοντας πως «ο ιδιαίτερος πολιτιστικός χαρακτήρας των μνημείων της Ακρόπολης δεν συνάδει με τη συγκεκριμένη εκδήλωση (σ.σ. παρουσίαση υψηλής ραπτικής οίκου μόδας) καθώς πρόκειται για μοναδικά μνημεία και σύμβολα παγκόσμιας κληρονομιάς, μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco», τώρα με χαρά διαπιστώνει πως, παραχωρώντας το μνημείο, «θα φανεί η αναστηλωτική πρόοδος και οι αλλαγές που έχουν συντελεστεί στο μνημείο από τη δεκαετία του ’50 μέχρι σήμερα». Πράγματι, μας τιμάει ιδιαιτέρως που αναστηλώνουμε 70 χρόνια ένα μνημείο (το οποίο, παρεμπιπτόντως, χρειάστηκε 15 χρόνια για να κατασκευαστεί, πριν από 2,5 χιλιετίες). Αν είμαστε τυχεροί, στη φωτογράφιση θα φαίνονται και οι διαστρώσεις από τσιμέντο!

Βέβαια, τη δίψα αυτή του ΥΠΠΟΑ και της κυβέρνησης για οικονομική ρευστότητα, την έχουν διαισθανθεί και οι συμβαλλόμενες επιχειρήσεις, και εκεί που -επί παραδείγματι- προ 4ετίας προσέφεραν 2 εκατομμύρια ευρώ για επιδείξεις μόδας 15 λεπτών στην Ακρόπολη Αθηνών (οίκος Gucci) για να εισπράξουν απόρριψη, τώρα προσφέρουν μόλις 270 χιλιάδες ευρώ γνωρίζοντας ότι με τα χρήματα αυτά θα εξασφαλίσουν για δύο 5ωρα στις 14 και 15 Ιουνίου την Ακρόπολη (με όρους αποκλειστικής χρήσης), και ότι θα πάρουν δώρο για 4 ολόκληρες ημέρες το παλιό Μουσείο της Ακρόπολης προκειμένου να το μετατρέψουν σε καμαρίνια.

Πάντως από λογιστική άποψη, θα ήταν άδικο να παραλείψουμε να πούμε ότι για ένα μνημείο με τιμή εισιτηρίου 20 ευρώ, το οποίο σε καλές περιόδους μπορεί να υποδέχεται μέχρι και 18.000 επισκέπτες σε καθημερινή βάση (όπως τον Αύγουστο του 2019), τα 270 χιλιάδες ευρώ δεν είναι κάτι περισσότερο από ένα καλό ευρωπαϊκό φιλοδώρημα.

***

Όμως πράγματι θα ήταν κρίμα να μη γίνει η φωτογράφιση, και να μην αποτυπωθούν στον φακό του 2021 τόσο οι αναστηλώσεις δεκαετιών, όσο και η πρόσφατη επιπεδοποίηση της επιφανείας της Ακρόπολης. Το μόνο βέβαιο είναι πως, οι επιστημονικά θεμελιωμένες «διαστρώσεις» του τσιμέντου, μολονότι επιχειρούν με υλικό υποτίθεται εμπνευσμένο από τη ρωμαϊκή περίοδο (κονίαμα) να αποκαταστήσουν την εικόνα της Ακρόπολης των Αθηνών στην κλασική της περίοδο, και παρά το γεγονός ότι πλαισιώνουν με εμφατικές επιμήκεις ευθείες ακμές το μοναδικό μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς κατασκευασμένο με πρόθεση χωρίς ευθείες γραμμές (οπτικές εκλεπτύνσεις), ωστόσο σίγουρα περιορίζουν τον κίνδυνο ατυχήματος κατά τη βάδιση των φωτομοντέλων και υπηρετούν τέλεια τις ανάγκες μιας φωτογράφισης ή και πασαρέλας.

2Ac
 
   

Όμως το σχέδιο τουριστικοποίησης του Πολιτισμού, πρέπει να ειπωθεί, ακόμη δεν έχει αρχίσει να αποδίδει. Τα σημαντικά βήματα που έγιναν ήδη επί ΣΥΡΙΖΑ στη μετατροπή των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς σε υλικό σκηνογραφίας, δεν έχουν φέρει στα ταμεία τα αναμενόμενα.

3Ac

Για παράδειγμα, η μεγάλη επενδυτική ιδέα της προηγούμενης κυβέρνησης και της προηγούμενης ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ να παραχωρηθεί ο ναός του 6ου αιώνα π.Χ. που βρίσκεται στη Νάξο, με την εμβληματική γιγάντια πύλη του (Πορτάρα), για τις ανάγκες χορευτικού σε ταινία του …Bollywood, μπορεί να ανέβασε τον αριθμό των θεατών στις κινηματογραφικές αίθουσες τις Ασίας, ωστόσο δεν αποδείχτηκε οικονομική συμφωνία ανταποδοτική ούτε για τη Νάξο, ούτε για την Ελλάδα. Βασικά πρόσφερε υποβάθμιση και ευτελισμό στο μνημείο, και όχι από την πλευρά μιας κριτικής με συντηρητικό πνεύμα. Ο αρχαϊκός ναός του Απόλλωνα με την ινδική ταινία δράσης «η Τίγρης είναι ζωντανή» προφανώς δεν εξέπεμψαν ποτέ μηνύματα ίδιου περιεχομένου, ή, έστω, παρόμοιου μήκους κύματος. Στο τελευταίο έτος, το Ίδρυμα Ωνάση και το ΥΠΠΟΑ έδωσαν συνέχεια στις άστοχες εκπομπές μηνυμάτων, διοργανώνοντας μουσικά events, άλλοτε με μπιτάκια και φωτορρυθμικά λέιζερ (Ακρόπολη Αθηνών) και άλλοτε με techno μουσική από διεθνούς φήμης Dj(Αρχαιολογικός χώρος Αρχαίας Μεσσήνης). Ευτυχώς για τους διοργανωτές, οι πρώτες αυτές δοκιμές, έγιναν χωρίς την παρουσία κοινού.

***

Μ’ αυτά και μ’ αυτά, ο Πολιτισμός δεν προσθέτει αξία στον εαυτό του, αλλά ευτελισμό. Το τσιμέντο που ρέει άφθονο (σε Ακρόπολη Αθηνών, Ακαδημία Πλάτωνος, κ.ά..) για να διευκολύνει μεταξύ άλλων τον μαζικό τουρισμό, όσο και εκδηλώσεις τύπου Gucciκαι Dior, απλώς μετατρέπει τα μνημεία από ένα υψηλό αγαθό σε ένα αγοραίο προϊόν. Η αγωνία της πολιτισμικής μας πολιτικής για την …υψηλή εστίαση σε χώρους πολιτισμού (Νέο Μουσείο Ακρόπολης, Εθνική Πινακοθήκη, κ.ά.) απλώς αναποδογυρίζει τις ανθρωπιστικές και παιδαγωγικές προτεραιότητες ενός Μουσείου ή ενός Αρχαιολογικού χώρου θέτοντάς τες καταρχάς κάτω από τη δίψα για το πολυπόθητο συνάλλαγμα. Περιοχές με μοναδικό φυσικό κάλλος και αρχαιολογικό ενδιαφέρον (Ισθμός Ιεράπτερας, Λυκαίον Όρος, Νημποριό, κ.ά.) που θα μπορούσαν να μετατραπούν σε παγκόσμιους πόλους έλξης ως αρχαιολογικά πάρκα, παραχωρούν τη θέση τους σε «πάρκα» ανεμογεννητριών, ενώ τα μεγαλύτερα επενδυτικά οράματα της χώρας, που ισοδυναμούν με καζινοπολιτείες (Ελληνικό), χτίζονται εκεί που άλλοτε υπήρχαν υποσχέσεις για πνεύμονες πρασίνου, σε αρχαιολογικές ζώνες χιλιάδων στρεμμάτων που δεν έγινε ποτέ κατορθωτό να κηρυχθούν.

4Ac

Στον βαθμό που η πολιτιστική μας πολιτική θα εξακολουθήσει να βαδίζει στον δρόμο που ήδη έχει χαράξει, το μόνο που μένει να δούμε είναι η παραχώρηση από το ΥΠΠΟΑ μνημείων και αρχαιολογικών χώρων, για γάμους και βαπτίσεις. Είναι μια εξέλιξη που δεν θα μας αιφνιδιάσει, και ανεξάρτητα από το γεγονός ότι θα εργαστούμε για να μη τη δούμε ποτέ να συμβαίνει. Ουσιαστικά, ο δρόμος των πλειστηριασμών των μνημείων έχει ανοίξει, με τον οίκο Diorνα πετυχαίνει μια εξαιρετική τιμή, πρακτικώς νοικιάζοντας για δύο μέρες το εμβληματικότερο σύμβολο της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, και ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως.